Փաստացի ջրօգտագործում

Հայաստանի Հանրապետության տարածքում բնական ջրային ռեսուրսներից փաստացի ջօգտագործման հաշվառումը իրականացնում է ջրաչափական կառույցների կամ սարքավորումների` ջրաչափերի, միջոցով, վերահսկողությունն իրականացվում է բնապահպանության և ընդերքի տեսչական մարմնի կողմից՝ հաստատված տարեկան աշխատանքային ծրագրին համաձայն։ Հաշվառման է ենթակա նաև արտադրական կեղտաջրերը բնական ջրային օբյեկտներ թափվելու դեպքում։ ՀՀ բնապահպանության և ընդերքի տեսչական մարմնի կողմից ստուգվող սուբյեկտներում բնապահպանական վերահսկողությունն իրականացվում է բնապահպանական օրենսդրությամբ սահմանված նորմերի կատարման նկատմամբ հետևյալ ուղղություններով.

ա) ջրային ռեսուրսների ինքնակամ և ոչ նպատակային օգտագործման սահմանափակումների պահպանումը,

բ) ջրօգտագործման թույլտվություն և ազատ ջրօգտագործում պահանջող ջրօգտագործման իրականացման պահանջների կատարումը,

գ) սահմանված չափաքանակներից ավել ջրային ռեսուրսներն աղտոտելու և ջրահավաք ավազաններում ջրային ռեժիմի սահմանափակումների պահպանումը,

դ) ջրային ռեսուրսների պետական հաշվառման վարման կանոնների պահպանումը,

ե) ջրային ռեսուրսների վրա անուղղակի վնասակար ազդեցություն ունեցող թափոնների թաղման տեղամասերի, աղբյուսների, գերեզմանոցների և այլ օբյեկտների տեղադրման պահանջների կատարումը,

զ) ջրային ռեսուրսների վիճակի վրա ազդող աշխատանքների կատարման համար սահմանված պահանջների կատարումը,

է) հանգստի և սպորտի համար ջրային ռեսուրսներից օգտվելու սահմանված պահանջների կատարումը,

ը) ջրի ազգային ծրագրով սահմանված ջրային ռեսուրսների պահպանության և օգտագործման նորմերի՝ չափաքանակների ու սահմանափակումների կատարումը

Ջրառը և ջրօգտագործումն ըստ մարզերի, հազ.խոր.մ,2018թ.

Մարզ Ջրառ Ջրօգտագործում ընդամենը Խմելու Արտադրական Ոռոգում Ձկնաբուծություն Այլ կարիք
(Էլեկտրաէներգիա, այլ նպատակներ)
Կորուստ
ԳԵՂԱՐՔՈՒՆԻՔ 53800,46 30153,42 11140,07 1565,84 13441,92 3731,40 274,19 23647,04
ԱՐԱԳԱԾՈՏՆ 82455,30 61542,27 5715,79 11760,29 44052,19 14,00 0,00 20913,03
ԱՐԱՐԱՏ 589274,07 520439,95 3543,48 4917,54 139360,25 372603,93 14,76 68834,12
ԱՐՄԱՎԻՐ 835722,79 703129,43 89568,53 17806,79 494605,84 100865,87 282,40 132593,36
ԼՈՌԻ 64509,44 18275,99 8883,82 8922,88 465,29 0,00 4,00 46233,45
ՍՅՈՒՆԻՔ 144551,59 110894,90 8499,25 67548,86 14655,79 9100,00 11091,00 33656,69
ՏԱՎՈՒՇ 20346,78 12698,19 1545,74 655,87 10496,59 0,00 0,00 7648,59
ՎԱՅՈՑ ՁՈՐ 30105,57 16554,93 2758,75 853,99 6023,80 6917,60 0,80 13550,63
ԿՈՏԱՅՔ 329741,82 188063,23 12282,68 7600,98 163661,66 3690,12 827,79 141678,59
ԵՐԵՎԱՆ 436952,76 201700,25 29059,91 14930,51 157617,90 0,00 91,93 235252,51
ՇԻՐԱԿ 126950,93 63100,62 12125,91 4788,99 38931,30 7254,43 0,00 63850,31
ԸՆԴԱՄԵՆԸ 2714411,50 1926553,18 185123,93 141352,53 1083312,51 504177,35 12586,87 787858,32

 

Ջրառը և ջրօգտագործումն ըստ ջրավազանների, հազ.խոր.մ,2018թ.

Ջրավազան Ջրառ Ջրօգտագործում ընդամենը Խմելու Արտադրական Ոռոգում Ձկնաբուծություն Այլ կարիք
(Էլեկտրաէներգիա, այլ նպատակներ)
Կորուստ
Ախուրյան 952260,72 769464,53 100301,06 20632,98 536501,14 111746,95 282,40 182796,19
Արարատյան 317697,25 237711,68 5725,38 5117,50 139173,17 87687,35 8,29 79985,57
Հարավային 157274,47 123617,78 8568,01 77933,31 16925,47 9100,00 11091,00 33656,69
Հրազդան 1149840,64 734607,38 48978,61 26622,61 366167,53 291911,65 926,98 415233,26
Հյուսիսային 83903,45 30317,94 9897,53 9568,65 10847,77 0,00 4,00 53585,51
Սևան 53434,97 30833,87 11653,35 1477,49 13697,44 3731,40 274,19 22601,10
ԸՆԴԱՄԵՆԸ 2714411,50 1926553,18 185123,93 141352,53 1083312,51 504177,35 12586,87 787858,32

 

Ջրհեռացումն ըստ մարզերի, հազ.խոր.մ, 2018թ.

Մարզ Ընդամենը աղտոտված չափ.մաքուր (առանց մաքրման) մեխանիկական
ԳԵՂԱՐՔՈՒՆԻՔ 8195,33 7093,13 0,00 1102,20
ԱՐԱԳԱԾՈՏՆ 964,62 43,00 921,62 0,00
ԱՐԱՐԱՏ 294443,86 31313,65 252206,70 10923,52
ԱՐՄԱՎԻՐ 73033,27 4598,60 67512,84 921,82
ԼՈՌԻ 5803,41 4335,44 19,16 1448,81
ՍՅՈՒՆԻՔ 98534,00 3578,60 21319,56 73635,84
ՏԱՎՈՒՇ 3174,61 850,10 1438,56 885,95
ՎԱՅՈՑ ՁՈՐ 6973,43 25,20 6917,44 30,79
ԿՈՏԱՅՔ 7475,52 6306,33 1169,19 0,00
ԵՐԵՎԱՆ 114580,17 8848,41 32366,00 73365,75
ՇԻՐԱԿ 11771,23 4817,70 6790,39 163,15
ԸՆԴԱՄԵՆԸ 624949,44 71810,17 390661,44 162477,82

 

Ջրհեռացումն ըստ ջրավազանների, հազ.խոր.մ, 2018թ.

Ջրավազան Ընդամենը աղտոտված չափ.մաքուր (առանց մաքրման) մեխանիկական
Ախուրյան 85279,17 7864,47 76785,73 628,97
Արարատյան 11594,43 2713,65 8823,77 57,01
Հարավային 98534,00 3578,60 21319,56 73635,84
Հրազդան 413637,80 45374,77 283561,25 84701,78
Հյուսիսային 7726,70 5255,54 119,13 2352,03
Սևան 8177,33 7023,13 52,00 1102,20
ԸՆԴԱՄԵՆԸ 624949,44 71810,17 390661,44 162477,82

2017թ. ջրառը կազմել է 2 865.4 մլն. խոր. մ, ջրօգտագործումը` 2 040.0 մլն.խոր. մ (83.7%-ը`- գյուղատնտեսություն, ձկնաբուծություն և անտառտնտեսություն, 11%-ը` արդյունաբերություն, կոմունալ տնտեսություն և շինարարություն, 5.3%-ը` խմելու): Ջրի տրանզիտային կորուստները կազմել են 825.4 մլն. խոր. մ կամ ջրառի 28.8%-ը: 2017թ. հեռացված կեղտաջրերի ծավալը կազմել է 550.8 մլն. խոր. մ:

Ջրօգտագործման և կորուստների ծավալներն ըստ ՀՀ մարզերի և Երևան քաղաքի, 2017թ., մլն. խոր. մ

Ջրօգտա-
գործումը

այդ թվում` ըստ նշանակության

Կորուստները
տրանզիտային
տեղափոխման
ժամանակ

խմելու

արդյունաբերություն,
կոմունալ տնտեսություն և
շինարարություն

գյուղատնտեսություն,
ձկնաբուծություն և
անտառտնտեսություն

 ք.Երևան

235.4

38.9

58.9

137.6

292.3

 Արագածոտն

319.1

5.9

1.6

311.6

62.8

 Արարատ

547.4

4.5

21.4

521.5

113.2

 Արմավիր

463.7

5.4

23.4

434.9

68.5

 Գեղարքունիք

39.0

13.7

1.6

23.7

25.2

 Լոռի

51.1

11.8

36.5

2.8

44.1

 Կոտայք

193.9

6.3

4.1

183.5

118.7

 Շիրակ

70.7

10.2

3.7

56.8

44.1

 Սյունիք

94.6

6.7

72.6

15.3

33.1

 Վայոց ձոր

16.0

2.6

0.7

12.7

11.8

 Տավուշ

9.1

1.6

0.7

6.8

11.6

    Ընդամենը,  ՀՀ

2 040.0

107.6

225.2

1 707.2

825.4

Հեռացված կեղտաջրերի ծավալն ըստ ՀՀ մարզերի և Երևան քաղաքի, 2017թ., մլն. խոր. մ

Հեռացված կեղտաջրեր,
ընդամենը

այդ թվում` ըստ որակի

Աղտոտված
(առանց մաքրման

չափորոշային մաքուր
(առանց մաքրման)

ոչ բավարար
մաքրված

 ք.Երևան

81.2

1.7

2.7

76.8

 Արագածոտն

1.2

1.1

0.0

0.1

 Արարատ

287.2

43.2

239.4

4.6

 Արմավիր

60.9

1.6

50.4

8.9

 Գեղարքունիք

4.0

2.0

0.5

1.5

 Լոռի

29.6

1.5

0.1

28.0

 Կոտայք

7.8

5.2

2.5

0.1

 Շիրակ

7.4

0.7

6.6

0.1

 Սյունիք

60.0

4.7

9.1

46.2

 Վայոց ձոր

8.5

1.1

6.9

0.5

 Տավուշ

3.0

0.8

1.4

0.8

    Ընդամենը, ՀՀ

550.8

63.6

319.6

167.6

2016թ. ջրառը կազմել է 3 181.9 մլն. խոր. մ, ջրօգտագործումը` 2 469.9 մլն.խոր. մ (89.7%-ը`- գյուղատնտեսություն, ձկնաբուծություն և անտառտնտեսություն, 5.9%-ը` արդյունաբերություն, կոմունալ տնտեսություն և շինարարություն, 4.4%-ը`խմելու): Ջրի տրանզիտային կորուստները

կազմել են 712.0 մլն. խոր. մ կամ ջրառի 22.4%-ը: 2016թ. հեռացված կեղտաջրերի ծավալը կազմել է 769.7 մլն. խոր. մ:

Ջրառն ըստ ՀՀ մարզերի և Երևան քաղաքի, 2016թ. մլն. խոր. Մ

Ջրառը

 

ք.Երևան 177.0
Արագածոտն 383.3
Արարատ 749.1
Արմավիր 571.2
Գեղարքունիք 46.0
Լոռի 41.9
Կոտայք 484.7
Շիրակ 586.7
Սյունիք 105.4
Վայոց ձոր 21.5
Տավուշ 15.1
Ընդամենը ՀՀ 3 181.9

Ջրառն ըստ ջրավազանային կառավարման տարածքների,  2016թ. մլն. խոր. մ
 

Ջրառը

 

Ախուրյան 1155.9
Արարատյան 363.9
Հարավային 105.4
Հյուսիսային 54.9
Հրազդան 1 455.6
Սևան 46.2
Ընդամենը ՀՀ 3 181.9

2015թ. տարեկան ջրառը կազմել է 3271.7 մլն. խոր. մ,  ջրօգտագործումը`2 533.1 մլն. խոր. մ, որի 90.1%-ը բաժին է ընկել գյուղատնտեսական, ձկնաբուծական և անտառտնտեսական, 6.1%-ը` արդյունաբերություն, կոմունալ տնտեսություն և շինարարություն,  3.8 %-ը` խմելու: Ջրի տրանզիտային կորուստները կազմել են 738.6 մլն. խոր. մ կամ ջրառի 22.6%-ը: 2015թ. հեռացված կեղտաջրերի ծավալը կազմել է 810.8 մլն. խոր. մ:

Ջրառն ըստ ՀՀ մարզերի և Երևան քաղաքի, 2015թ.

Ջրառը,
մլն.խոր.մ

 Ք.Երևան

427,6

 Արագածոտն

306,3

 Արարատ

898,7

 Արմավիր

939,5

 Գեղարքունիք

52,0

 Լոռի

53,6

 Կոտայք

268,3

 Շիրակ

173,8

 Սյունիք

114,7

 Վայոց ձոր

20,9

 Տավուշ

16,3

  Ընդամենը

3271,7

2014թ. տարեկան ջրառը կազմել է 2 860.2 մլն. խոր. մ, ջրօգտագործումը`2 112.8 մլն. խոր. մ, որի 85.7 %-ը բաժին է ընկել գյուղատնտեսական, ձկնաբուծական և անտառտնտեսական, 8.5%-ը` արտադրական և կոմունալ տնտեսություններին, 5.8 %-ը` խմելու : Ջրի տրանզիտային կորուստները կազմել են 747.4  մլն. խոր. մ  կամ ջրառի 26.1%-ը: 2014թ. հեռացված կեղտաջրերի ծավալը կազմել է 846.5 մլն. խոր. մ: